PEEP, Paw, Vt, EtCO₂

jak czytać parametry znieczulenia w aparacie Domka V5 Plus

Na ekranie urządzenia widzimy dziesiątki wartości, ale to właśnie cztery parametry: PEEP, Paw, Vt i EtCO₂, decydują o bezpieczeństwie znieczulenia. Zrozumienie ich znaczenia pozwala reagować szybciej i skuteczniej.

Znieczulenie wziewne wymaga precyzji i stałej kontroli.

Nowoczesny aparat do narkozy wziewnej pozwala lekarzowi weterynarii monitorować każdy aspekt oddychania pacjenta, od objętości oddechowej po stężenie dwutlenku węgla.

Jakie są i co oznaczają kluczowe parametry anestezji wziewnej?

V​t – objętość oddechowa (Tidal Volume)

Jak ustawić Vt w respiratorze weterynaryjnym?

Vt to ilość gazu, jaka trafia do płuc podczas jednego wdechu. Zbyt niskie Vt grozi niedowentylowaniem, zbyt wysokie – nadmiernym rozprężeniem płuc i urazem ciśnieniowym.

• Za małe Vt → często rośnie EtCO₂, może spadać saturacja.
• Za duże Vt → rośnie ryzyko barotraumy i wzrostu ciśnień w drogach oddechowych.

W zależności od trybu wentylacji Vt ustawiasz manualnie lub urządzenie wspiera dobór parametrów automatycznie.

W aparacie Domka V5 Plus wartość Vt można ustawić ręcznie (np. 8–10 ml/kg) lub automatycznie w trybie AVS (Adaptive Ventilation System), który sam dopasowuje objętość oddechową do poziomu CO₂.

Paw – średnie ciśnienie w drogach oddechowych

Paw w wentylacji mechanicznej znaczenie

Paw to średnia wartość ciśnienia w drogach oddechowych w trakcie całego cyklu oddechowego. Wzrost Paw może sugerować m.in. wzrost oporu (np. zagięta/zatkana rurka), spadek podatności płuc lub zbyt agresywne ustawienia wentylacji.

V5 Plus wyświetla Paw w czasie rzeczywistym, umożliwiając szybkie reagowanie, jeśli parametry wymykają się z bezpiecznego zakresu.

PEEP – dodatnie ciśnienie końcowowydechowe 

(Positive End-Expiratory Pressure)

PEEP w aparacie do narkozy wziewnej

Parametr PEEP (Positive End-Expiratory Pressure), czyli dodatnie ciśnienie końcowowydechowe, to kluczowy element wentylacji mechanicznej, utrzymujący stałe, dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych na końcu wydechu, aby zapobiegać zapadaniu się pęcherzyków płucnych (atelektazji), poprawiać utlenowanie krwi (saturację) i zwiększać objętość zalegającą płuc, co jest istotne w stanach takich jak ARDS czy obrzęk płuc, ale wymaga ostrożności przy problemach krążeniowych. 

• Niskie PEEP (0–2 cmH₂O) – u zdrowych pacjentów i przy krótkich zabiegach.
• Wyższe PEEP (3–5 cmH₂O) – u pacjentów z problemami oddechowymi lub tendencją do zapadania płuc.
  
  

W praktyce to parametr, który ma sens tylko wtedy, gdy wiesz w jakim trybie pracujesz (manualny vs kontrolowany) i co realnie steruje ciśnieniem w układzie (np. ustawienia wentylatora vs elementy regulacyjne układu). W V5 Plus wartość PEEP ustawia się manualnie zaworem APL (Adjustable Pressure Limiting) – to proste, ale niezwykle istotne narzędzie w profilaktyce niedotlenienia.

EtCO₂ – końcowo-wydechowe stężenie CO₂ (End-tidal CO₂)

rebreathing wysoki EtCO₂ przy znieczuleniu

EtCO₂ pokazuje, ile CO₂ znajduje się w wydychanym powietrzu pod koniec wydechu. To jeden z najlepszych szybkich wskaźników skuteczności wentylacji, ale też zmian w perfuzji i metabolizmie.

Często przyjmuje się orientacyjnie:

• 35–45 mmHg – zakres typowo uznawany za prawidłowy u wielu pacjentów (zawsze oceniaj w kontekście klinicznym),
• > 50 mmHg – najczęściej hipowentylacja lub rebreathing,
• < 30 mmHg – często hiperwentylacja, spadek perfuzji lub problem z pomiarem (np. przeciek w linii/artefakt).

Jak czytać te parametry razem?

Pojedyncza liczba rzadko mówi prawdę. Prawdziwy obraz daje dopiero zestaw: co rośnie, co spada, a co stoi. 

Najprostsza zasada praktyczna:

1. EtCO₂ mówi „czy wentylacja jest skuteczna” (i czy pacjent wydala CO₂).
2. Vt i RR mówią „ile wentylujesz”.
3. Paw i PEEP mówią „jakim kosztem ciśnieniowym”.

Tabela kluczowych parametrów znieczulenia, przykładowe scenariusze i rozwiazania

Jak czytać tabelę

1. Zacznij od EtCO₂: rośnie czy spada?
2. Sprawdź Vt i RR: czy wentylujesz wystarczająco?
3. Dopiero potem patrz na Paw i PEEP: czy wentylacja jest wydajna ciśnieniowo?
4. Jeśli coś nie pasuje – najpierw wyklucz kwestie sprzętu/układu (rozłączenie, przeciek, zagięta rurka, zatkana linia kapnografii, pochłaniacz CO₂), dopiero potem zmień ustawienia.

Skróty i jednostki

• Vt – tidal volume – objętość oddechowa, ml
• Paw – średnie ciśnienie w drogach oddechowych, cmH₂O
• PEEP – positive end-expiratory pressure – dodatnie ciśnienie końcowowydechowe, cmH₂O
• EtCO₂ – end-tidal CO₂ – końcowo-wydechowe stężenie CO₂, mmHg
• RR – respiratory rate – częstość oddechów, bpm

Dlaczego warto znać PEEP, Paw, Vt i EtCO₂?

Znajomość podstawowych parametrów anestezji to fundament bezpiecznego znieczulenia. Odczytując je świadomie, lekarz może reagować zanim wystąpią objawy niedotlenienia czy hipowentylacji.

Zrozumienie ich znaczenia pozwala:

• szybciej reagować na zmiany stanu pacjenta,
• zapobiegać niedotlenieniu i hipowentylacji,
• utrzymać bezpieczną głębokość znieczulenia przez cały zabieg.

Podsumowanie

PEEP, Paw, Vt i EtCO₂ to cztery filary monitorowania anestezji wziewnej.

W aparacie Domka V5 Plus parametry te są prezentowane w sposób przejrzysty, a system AVS automatycznie reaguje na zmiany w poziomie CO₂, zwiększając bezpieczeństwo każdego zabiegu.

FAQ Najczęstsze pytania: PEEP, Paw, Vt i EtCO₂ w Domka V5 Plus

1) Jak czytać EtCO₂ na aparacie Domka V5 Plus?

EtCO₂ (end-tidal CO₂) pokazuje końcowo-wydechowe stężenie CO₂ w mmHg. Najczęściej pomaga ocenić skuteczność wentylacji i szybko wychwycić hipowentylację, hiperwentylację lub rebreathing.

2) Co oznacza rosnące EtCO₂ podczas znieczulenia wziewnego u psa/kota?

Rosnące EtCO₂ najczęściej sugeruje hipowentylację (za małe Vt i/lub za niski RR), ale może też wynikać z rebreathingu (np. problem z pochłaniaczem CO₂, nieszczelność, błędna konfiguracja układu).

3) Dlaczego EtCO₂ nagle spada?

Najpierw: pomiar (linia, przeciek, odpięcie), potem wentylacja (RR/Vt), a jeśli to wygląda realnie – myśl o spadku perfuzji. EtCO₂ może być pierwszym sygnałem alarmowym.

4) Jakie Vt ustawić w wentylacji mechanicznej u pacjenta weterynaryjnego?

Vt (objętość oddechowa) dobiera się zwykle do masy ciała (ml/kg) i sytuacji klinicznej. W Domka V5 Plus możesz ustawić Vt ręcznie lub skorzystać z trybu AVS, który dopasowuje objętość oddechową do poziomu CO₂.

5) Vt i Paw rosną — co to znaczy?

Jeśli razem rosną Vt i Paw (średnie ciśnienie w drogach oddechowych), często oznacza to, że wentylujesz „większą objętością kosztem ciśnienia”. W praktyce warto sprawdzić: opór w układzie (rurka, zagięcie), podatność płuc i ustawienia wentylatora.

7) Jak ustawić PEEP w aparacie do narkozy wziewnej Domka V5 Plus?

PEEP (dodatnie ciśnienie końcowowydechowe) w V5 Plus ustawiasz manualnie zaworem APL. Celem jest utrzymanie rezerwy tlenowej i ograniczenie zapadania pęcherzyków płucnych, ale bez przesady — bo PEEP potrafi „ukraść” powrót żylny.

8) PEEP 0 czy PEEP 3–5 cmH₂O — kiedy ma sens?

Niski PEEP bywa OK u stabilnych pacjentów i krótkich zabiegów, a wyższy PEEP częściej pomaga przy tendencji do zapadania płuc lub problemach oddechowych. Sens PEEP zależy od trybu pracy i realnej kontroli ciśnienia w układzie (manual vs kontrolowany).